Prostata i oddawanie moczu
HoLEP czy TURP - czym różni się laserowe leczenie prostaty
Dwie metody, jeden cel: udrożnić drogę odpływu moczu. Różnią się jednak przebiegiem, długością rekonwalescencji i tym, dla kogo się nadają. Wyjaśniam spokojnie, bez skrótów.
Skąd bierze się problem
Łagodny rozrost prostaty dotyczy większości mężczyzn po sześćdziesiątce. Powiększający się gruczoł uciska cewkę moczową, przez co strumień słabnie, oddawanie moczu wymaga wysiłku, a w nocy trzeba wstawać kilka razy. To nie jest nowotwór złośliwy - ale potrafi skutecznie odebrać komfort życia.
Kiedy leki przestają wystarczać, rozmawiamy o zabiegu. I wtedy najczęściej pada pytanie o różnicę między metodami.
„Panie doktorze, a laser to na pewno bezpieczniejsze niż to klasyczne?”
Odpowiedź jest mniej efektowna, niż brzmi pytanie: obie metody są bezpieczne i obie są stosowane od lat. Różnica leży gdzie indziej.
Na czym polega HoLEP
HoLEP to enukleacja holmowa - laserem oddzielam rozrośniętą tkankę od torebki gruczołu, podobnie jak wyłuskuje się miąższ z pomarańczy. Całość odbywa się przez cewkę moczową, bez nacięcia powłok.
Dla kogo sprawdza się najlepiej
- przy dużych gruczołach, powyżej 80 ml
- u pacjentów przyjmujących leki przeciwkrzepliwe
- gdy zależy nam na trwałym efekcie bez powtórki zabiegu
W skrócie
- Cewnik: zwykle 12–24 godziny
- Pobyt w szpitalu: zwykle 1 doba
- Powrót do pracy biurowej: 10–14 dni
- Wysiłek fizyczny: po ok. 4 tygodniach
Dlaczego nie wykonuję już TURP
TURP przez dekady był standardem i nadal jest szeroko stosowany. Sam jednak od kilku lat nie wykonuję już tej operacji - z trzech powodów.
Po pierwsze, wytyczne. Europejskie Towarzystwo Urologiczne (EAU) zaleca HoLEP jako alternatywę dla TURP i operacji otwartej, a przy gruczole powyżej 80 ml traktuje enukleację endoskopową jako metodę pierwszego wyboru tam, gdzie jest dostępna - TURP ma tam granicę bezpieczeństwa, której laser nie ma. Amerykańskie Towarzystwo Urologiczne (AUA) opisuje HoLEP jako metodę niezależną od wielkości prostaty.
Po drugie, radykalność. W HoLEP wyłuszczam cały rozrośnięty gruczolak aż do torebki - tak jak w operacji otwartej, tylko przez cewkę moczową. TURP usuwa tkankę warstwa po warstwie, częściowo; to, co zostaje, może z czasem odrastać, a część pacjentów po latach wymaga ponownego zabiegu. Po enukleacji ryzyko ponownego leczenia jest niskie.
Po trzecie, bezpieczeństwo okołooperacyjne. W badaniach porównawczych HoLEP wiąże się z mniejszą utratą krwi i rzadszą potrzebą przetoczeń, krótszym utrzymywaniem cewnika i krótszym pobytem w szpitalu niż klasyczny TURP - przy porównywalnym efekcie czynnościowym.
Dla lekarza, który ma do dyspozycji enukleację laserową, TURP przestaje więc być pierwszym wyborem. Nie znaczy to, że TURP jest złą operacją - dla wielu pacjentów w systemie publicznym pozostaje dostępnym i skutecznym rozwiązaniem.
Niewątpliwą zaletą TURP jest szeroka dostępność w ramach NFZ. Enukleacja laserowa HoLEP nie figuruje w wykazie świadczeń finansowanych przez NFZ - w Polsce jest zabiegiem wykonywanym komercyjnie, niezależnie od szpitala.
Rekonwalescencja - czego się spodziewać
Przez pierwsze tygodnie po obu zabiegach normalne jest pieczenie przy oddawaniu moczu i okresowo różowe zabarwienie. To goi się stopniowo i nie wymaga interwencji.
W pierwszych tygodniach po HoLEP normalne są dyskomfort, a czasem ból przy oddawaniu moczu, domieszka krwi w moczu, pieczenie i częściowe nietrzymanie moczu - w większości przypadków ustępują całkowicie w ciągu pierwszego miesiąca. Pilnego kontaktu wymagają w szczególności: gorączka powyżej 38°C, krwiomocz ze skrzepami uniemożliwiającymi oddawanie moczu, bardzo silny ból oraz zatrzymanie moczu. To powikłania rzadkie, ale wymagają szybkiej reakcji.
Najczęstsze pytania
Czy po zabiegu stracę sprawność seksualną?
Orgazm pozostaje, ale zmienia się jego charakter: u zdecydowanej większości mężczyzn po HoLEP - podobnie jak po innych zabiegach usuwających tkankę prostaty - nie ma wytrysku, to tzw. suchy orgazm. Część pacjentów opisuje mniejszą intensywność orgazmu, ale w badaniach ogólna satysfakcja z życia seksualnego po HoLEP zwykle się nie zmienia, a u części mężczyzn poprawia się wraz z ustąpieniem dolegliwości. W pierwszych tygodniach po zabiegu może wystąpić przejściowe osłabienie erekcji; trwałe zaburzenia zdarzają się bardzo rzadko.
Czy zabieg trzeba będzie kiedyś powtórzyć?
Po HoLEP ryzyko ponownego zabiegu jest niskie, bo usuwana jest cała rozrośnięta tkanka. Po TURP część tkanki pozostaje, więc po latach zdarza się nawrót objawów.
Jak długo czeka się na termin?
Terminy zależą od dostępności bloku operacyjnego. Konkretną datę ustalamy po konsultacji i komplecie badań.
Kiedy warto umówić konsultację
Jeśli strumień moczu słabnie od miesięcy, wstaje Pan w nocy więcej niż dwa razy albo pojawiło się uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza - to sygnał do badania, nie do czekania. Na konsultacji wykonuję USG z oceną zalegania i omawiamy dalsze kroki.
Umów konsultację(otwiera się w nowej karcie)Źródła
- EAU Guidelines on Management of Non-Neurogenic Male LUTS, 2025 - https://uroweb.org/guidelines/management-of-non-neurogenic-male-luts
- Wytyczne Polskiego Towarzystwa Urologicznego
- AUA Guideline: Management of Lower Urinary Tract Symptoms Attributed to Benign Prostatic Hyperplasia (2021, amended 2023) - https://www.auanet.org/guidelines-and-quality/guidelines/benign-prostatic-hyperplasia-(bph)-guideline
Treść edukacyjna - nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Opisane metody i przebieg leczenia mają charakter ogólny. O doborze postępowania decyduje badanie i indywidualna sytuacja pacjenta.